วิถีแห่งโตโยต้า (ตอนที่ 1)

“ปัจจัยสำคัญที่นำไปสู่วิถีแห่งโตโยต้า และทำให้โตโยต้าประสพความสำเร็จอย่างโดดเด่นนั้นมิได้เป็นองค์ประกอบเพียงส่วนใดส่วนหนึ่งเท่านั้น หากแต่เป็นการทำให้องค์ประกอบเหล่านั้นทั้งหมดทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ ลักษณะการทำงานเช่นนี้จะต้องผ่านการฝึกปฏิบัติทุกวัน ๆ จนเป็นแนวปฏิบัติที่กระทำอยู่เป็นนิสัยอย่างสม่ำเสมอ มิใช่การปฏิบัติเพียงชั่วครั้งชั่วคราวเมื่ออยากจะทำเท่านั้น” – Taiichi Ohno หลักการ 14 ข้อตามวิถีแห่งโตโยต้า ตามงานวิจัยของ Dr.Jeffrey K. Liker ในหนังสือ “วิถีแห่งโตโยต้า” สามารถแบ่งออกได้ 4 หมวด Long-Term Philosophy The Right Process will produce the Right Results Add Value to the Organization by developing your People and Partners Continuously Solving Root Problems Drives Organizational Learning “นายเรียนรู้” “อาจารย์บุญเลิศ คณาธนสาร” วิทยากร และที่ปรึกษาอิสระ […]

ชีวิตนี้…ได้ดีเพราะมีโปร

ชีวิตนี้…ได้ดีเพราะมีโปร คำว่า “โปร” ในที่นี้ไม่ได้หมายถึง “โปรโมชั่น” ตั๋วเครื่องบินใด ๆ นะครับ แต่ผมกำลังหมายถึง Professional มืออาชีพตัวจริง ผมเริ่มต้นอาชีพวิทยากร และที่ปรึกษาอิสระ เมื่อประมาณ 3 ปีที่แล้ว มืออาชีพที่ผมได้ไปเรียนรู้ด้วย คือ Pro.Trainer – อาจารย์ไชยยศ ปั้นสกุลไชย ในการอบรมหลักสูตร Innovative Trainer รุ่นที่ 1 จำนวน 5 วัน ได้เทคนิคในการสอนแบบ Activity Based Learning มามากมาย หลังจากนั้นก็ได้มาติดตามงานเป็นผู้ช่วยวิทยากรให้กับอาจารย์ไชยยศ เพื่อเรียนรู้ประสบการณ์การจริงในการเป็นวิทยากร ซึ่งได้บทเรียนต่าง ๆ มากมาย โดยเฉพาะในเรื่องความเป๊ะของอาจารย์ ผ่านไป 2 ปี ผมต้องการค้นหารูปแบบการสอนที่เป็นแบบของตนเอง เมื่อไปได้เจอ Professional อีกท่าน คือ Pro. Training & Group Coaching – […]

IS AND IS NOT กับเหตุการณ์ขโมยภาพ

ความตั้งใจเดิมในวันนี้นั้น อยากที่เขียนวิเคราะห์เชื่อมโยงการวิเคราะห์เรื่องราวที่เกิดขึ้นในกรณีที่เป็นข่าวที่โด่งดังเรื่องหนึ่ง คือ ข่าวของรองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาขโมยภาพจากโรงแรมแห่งหนึ่ง ล่าสุดก่อนผมลงมือเขียนบทความนี้ท่านรองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญา คุณสุภัฒ สงวนดีกุล ก็ออกหนังสือชี้แจงเกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น และขอยอมรับผิดด้วยการลาออกจากตำแหน่ง แต่ในประเด็นที่ผมจะนำมาวิเคราะห์เกี่ยวกับข่าวนี้ เพื่อใช้เป็น Case Study เชื่อมโยงกับหลักการวิเคราะห์ปัญหา IS / IS NOT อันโด่งดังของสองคู่หู Kepner-Tregoe เมื่อเกิดข่าวนี้ขึ้นปรากฎว่า ทางการไทยได้เข้าไปให้ความช่วยเหลือทุกอย่างเพื่อให้รองอธิบดีกรมทรัพย์สินทางปัญญาพ้นจากการลงโทษตามกฎหมายของรัฐบาลญี่ปุ่น พร้อมทั้งมีเนติบริกรที่เป็นกุนซือของรัฐบาลนี้ออกมาปกป้องการกระทำผิดในครั้งนี้ ทำให้ผมลองไปค้นหาดูว่าเคยมีเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันนี้เกิดขึ้นหรือเปล่า ก็ไปพบข่าวชิ้นหนึ่งของสำนักข่าว Manager Online เมื่อวันที่ 16 มิถุนายน 2558 (http://manager.co.th/Japan/ViewNews.aspx?NewsID=9580000068076) ในเนื้อข่าวระบุว่า “สถานทูตไทยในกรุงโตเกียวเผยเรื่องจริงสาวไทยขโมยของในสวนสนุก แต่โดนจับได้ เจ้าตัวเผยนึกว่าแค่โดนปรับ แต่กลับโดนดำเนินคดีแบบจัดเต็ม คุมขังยาว 2 เดือนยังไม่ได้กลับประเทศไทย เผยเป็นอุทาหรณ์เตือนคนไทยมือไวที่คิดจะไปเที่ยวญี่ปุ่น” “ทั้งนี้ สถานทูตฯไม่สามารถที่จะเข้าไปก้าวก่ายหรือแทรกแซงระบบยุติธรรมหรือกฎหมายของญี่ปุ่นได้ กล่าวคือ คนไทยทุกคนเมื่อเข้ามาในประเทศญี่ปุ่นแล้ว ก็จะต้องปฏิบัติตามกฎหมายของประเทศญี่ปุ่น หากกระทำความผิดจะต้องถูกดำเนินคดีตามกฎหมายของประเทศญี่ปุ่นเท่านั้น” สถานเอกอัครราชทูตไทยในกรุงโตเกียวระบุ ก็เลยเกิดการตั้งคำถามกับ 2 เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นว่ามีความแตกต่างตรงไหนที่ทำให้ เหตุการณ์หนึ่งถูกรัฐบาลญี่ปุ่นดำเนินการตามกฎหมาย ขณะที่อีกเหตุการณ์หนึ่งกลับไม่ถูกการดำเนินการใด ๆ ? มีหลักคิดในการตั้งคำถามที่ใช้ในการค้นหาความแตกต่าง […]

"Project Triangle" ปัจจัยควบคุมความสำเร็จโครงการ

ปัจจัยสำคัญ 5 ประการ ในการบริหารโครงการให้ประสบความสำเร็จ คือ ขอบเขตโครงการ (Project Scope) หมายถึง สิ่งที่เป็นข้อตกลงในการดำเนินงานโครงการ ซึ่งจะเป็นตัวกำหนดทุกสิ่งที่อยู่ในโครงการ ไม่ว่าจะเป็นทรัพยากร เวลา กิจกรรม ต้นทุน บุคลากร รวมไปถึงผู้มีส่วนได้ส่วนเสียของโครงการ จึงนับเป็นปัจจัยหลักในการวางแผนโครงการ การควบคุมโครงการ การติดตามความก้าวหน้าโครงการ ตลอดไปจนถึงการวัดผลโครงการ ดังนั้นหากมีการเปลี่ยนแปลง Scope งานจะต้องรีบดำเนินการอย่างเร่งด่วน เพื่อให้โครงการสามารถดำเนินต่อไปได้อย่างมีทิศทางที่ถูกต้องตรงกับเป้าหมาย คุณภาพโครงการ (Project Quality) หมายถึง ผลลัพธ์ของโครงการที่เป็นไปตามแนวทางที่กำหนดไว้ และบรรลุตามวัตถุประสงค์เป้าหมายของโครงการ เวลาในการบริหารโครงการ (Project Time) หมายถึง ตารางเวลาที่ระบุขั้นตอน ลำดับก่อนหลังของกิจกรรมภายในโครงการ พร้อมทั้งระบุระยะเวลาที่ใช้ในแต่ละกิจกรรม ทรัพยากรในโครงการ (Project Resource) หมายถึง สิ่งที่ต้องมีในโครงการ เพื่อสนับสนุนการดำเนินโครงการให้ไปสู่ความสำเร็จตามวัตถุสงค์เป้าหมาย ต้นทุนโครงการ (Project Cost) หมายถึง ต้นทุนที่ใช้ในการดำเนินโครงการ เพื่อให้ประสบความสำเร็จ ความสามารถของผู้จัดการ (Project Manager) จะวัดกันที่สามารถบริหารโครงการให้บรรลุวัตถุประสงค์เป้าหมายได้ใน Scope […]

ยิ้มไม่ออก กับ Thai Smile

“ยิ้มไม่ออก กับ Thai Smile” วันนี้เป็นครั้งแรกที่ผมเดินทางกับสายการบิน Thai Smile และเป็นครั้งแรกที่ผมจะจำไว้ไม่มีวันลืม ผมต้องเดินทางไปเชียงใหม่ เพื่อไปบรรยายในวันที่ 26-27/01/2560 ที่บริษัท ช้าฟเนอร์ อีเอ็มซี จำกัด ผมเลยวางแผนเดินทางล่วงหน้าก่อน 1 วัน เพื่อจะได้พักผ่อนให้เต็มที่ เตรียมพร้อมให้เต็มที่กับการบรรยาย ผมเดินทางไปถึงสนามบินสุวรรณภูมิเวลา 12:15 น. เครื่องบินตามกำหนดการไฟล์ท WE182 (TG2182) จะบินเวลา 14:05 น. แต่ปรากฎว่าพอผมไปถึง Counter Check-in ของ Thai Smile คนยืนเข้าคิวรอต่อแถวยาวเหยียด สถานการณ์เป็นไปอย่างตึงเครียด สักพักมีเจ้าหน้าที่เดินมาบอกว่าระบบ Check-in ล่ม กำลังแก้ไขอยู่ ผ่านไปอีกกว่า 30 นาที แถวก็ยังไม่ขยับไปไหน ผมก็รอดูว่าทาง Thai Smile จะแก้ปัญหาอย่างไร ? ปรากฎว่าต้องรอจนกว่า 13:30 น. จึงมีเจ้าหน้าที่มาบอกว่าผู้โดยสารที่จะเดินทางไปเชียงใหม่ ให้ไปรอที่ […]

สรุปทุกอย่างลงในกระดาษแผ่นเดียว

เมื่อตอนสมัยทำงานอยู่ที่ SCG ลูกพี่ผมหลายคนก็มักจะบอกว่า “ช่วยสรุปทุกอย่างให้อยู่ในหน้าเดียวให้หน่อย” ซึ่งตอนนั้นผมก็ใช้เทคนิคในการคัดให้เลือกประเด็นสำคัญจริง ๆ หากยังไม่พออีกก็ใช้เทคนิคลดขนาด Font เอาซะเลย ต่อมาก็ได้มาเรียนรู้ในตอน Implement ระบบ TPM ในโรงงาน ซึ่งมีแนวคิดในเรื่องการสรุปบทเรียนออกมาเป็น 1 หน้ากระดาษ เรียกว่า One Point Lesson หรือ OPL ต่อมาก็ได้เรียนรู้เพิ่มเติมในเรื่อง A3 Thinking และ Mind Map ที่ใช้ในการสรุปเรื่องราวต่าง ๆ ให้อยู่ภายในกระดาษแผ่นเดียว เมื่อมีคนหยิบหนังสือที่ชื่อ “เทคนิคสรุปทุกอย่างลงในกระดาษแผ่นเดียวที่ฉันเรียนรู้มาจากโตโยต้า” มาให้ผมอ่าน ก็ไม่รอช้าที่จะอ่านจนจบภายในเวลาประมาณ 4 ชั่วโมง ระหว่างนั่งรถตู้เดินทางไปกลับในการบรรยายหลักสูตร “Root Cause Analysis” ที่จ.ระยอง เมื่อวานนี้ ในหนังสือผู้เขียนได้เล่าถึงประสบการณ์ที่ทำงานที่โตโยต้าที่ทุกคนในองค์กรมีวัฒนธรรมการทำงานอย่างหนึ่งที่เหมือนกัน คือ “การสรุปทุกอย่างลงในกระดาษแผ่นเดียว” ซึ่งเป็นสิ่งที่ทำให้การทำงานของโตโยต้ามีประสิทธิภาพเป็นอย่างมาก ลักษณะเฉพาะที่พบใน “กระดาษแผ่นเดียวของโตโยต้า” คือ มองปราดเดียวก็เห็นทั้งหมด สรุปให้เข้าใจภาพรวม มีการใส่กรอบ มีหัวข้อของแต่ละกรอบ […]

"เทคนิคย้อนรอย" ในการวิเคราะห์สาเหตุรากเหง้า

การวิเคราะห์สาเหตุรากเหง้าของปัญหา (Root Cause Analysis) ที่ผมบรรยายอยู่ในปัจจุบัน จะเน้นย้ำผู้เรียนในเรื่องความสำคัญของข้อเท็จจริงในการสืบสวนหาสาเหตุ โดยใช้หลัก 3G (Genba, Genbutsu, Genjitsu) และขั้นตอนที่ผมให้ความสำคัญมาก ๆ ก็คือ ขั้นตอนที่ให้ผู้เรียนทำการไล่เรียงรายละเอียดเหตุการณ์ที่มีความผิดปกติเกิดขึ้นให้ชัดเจน โดยให้ผู้เรียนเขียนภาพขั้นตอนการไหลของกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับเหตุการณ์นั้น ซึ่งโดยปกติแล้ว เรามักจะไล่ภาพขั้นตอนการไหลของกระบวนการเพื่อวัตถุประสงค์ในการทำความเข้าใจกระบวนการนั้น ๆ แต่ในกรณีที่เราต้องสืบสวนหาสาเหตุรากเหง้าของปัญหา เราต้องใช้ “เทคนิคย้อนรอย” ไล่ย้อนกลับไปตั้งแต่จุดที่พบความผิดปกติ ไล่ย้อนกลับไปกระบวนการก่อนหน้า เพื่อหาข้อสันนิษฐานว่าความผิดปกติที่เกิดขึ้นน่าจะมาจากสาเหตุความผิดพลาดในกระบวนการใด ? 23/01/2560 “นายเรียนรู้” “อาจารย์บุญเลิศ คณาธนสาร” “วิทยากร Process Improvement” และ “ที่ปรึกษา Process Improvement” boonlert.alert@gmail.com 086-7771833

"Coach" vs "Consultant" คู่คิดธุรกิจ

ปัจจุบันที่กระแสนิยมในเรื่องโค้ช (Coach) กำลังมาแรง ประเด็นที่ถูกพูดถึงกันบ่อย ๆ ก็คือ ระหว่างโค้ช (Coach) กับที่ปรึกษา (Consultant) อย่างไรดีกว่ากัน ? ทั้งสองบทบาทเสริมกันหรือขัดแย้งกัน ? ถ้าเราพิจารณาในส่วนประกอบทั้ง 2 บทบาทนั้น จะประกอบด้วย Self – ตัวเราเองที่สวมบทบาทโค้ช หรือที่ปรึกษา Other – ผู้อื่นที่สวมบทบาทโค้ชชี่ หรือผู้รับคำปรึกษา Context – บริบทเนื้อหาเรื่องราวที่เกี่ยวข้อง ดังนั้นการจะเลือกสวมบทบาทโค้ช หรือที่ปรึกษานั้น ตัวเราเองต้องพิจารณาความพร้อม หรือความต้องการของผู้อื่นด้วยว่าเขาต้องการให้เราทำการโค้ชให้ หรือเขาต้องการที่จะขอคำปรึกษาจากเรา เมื่อเราได้พิจารณาความต้องการของผู้อื่นแล้ว เราก็ต้องไปพิจารณาใน Context ที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบทบาทที่ปรึกษา ในเรื่องบริบทเนื้อหาที่เกี่ยวข้องมีความสำคัญอย่างยิ่งที่เราต้องมีความรู้ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์ในเรื่องนั้นเป็นอย่างดี ซึ่งจะทำให้ผู้รับคำปรึกษาเกิดความเลื่อมใสศรัทธา (Faith) ในตัวที่ปรึกษามากขึ้น ส่วนความสัมพันธ์ระหว่างโค้ช กับโค้ชชี่ สิ่งสำคัญคือความไว้เนื้อเชื่อใจกัน (Trust) และโค้ชไม่มีความจำเป็นที่จะต้องรู้รายละเอียดในเรื่องที่ทำการโค้ช แต่การมีความรู้ และประสบการณ์ในเรื่อง ๆ นั้นด้วยจะช่วยส่งเสริมการฟังให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น อันจะนำไปสู่การตั้งคำถามที่ทรงพลัง (Powerful […]

"Root Cause Analysis" ในธุรกิจบริการ "รับส่งพนักงาน"

พอพูดถึงการวิเคราะห์สาเหตุรากเหง้า (Root Cause Analysis) ด้วยวิธีการตั้งคำถาม ทำไม-ทำไม หรือที่เราเรียกว่า Why-Why Analysis หลายคนคงนึกไปถึงภาพเฉพาะโรงงานอุตสาหกรรมเท่านั้นที่จะใช้วิธีนี้ แท้ที่จริงแล้วการวิเคราะห์สาเหตุรากเหง้า (Root Cause Analysis) นั้นเป็นเครื่องมือในการช่วยให้การคิดเป็นลำดับขั้นตอน มีวิธีการคิดที่เป็น Logic เป็นเหตุเป็นผล ดังนั้นจึงไม่จำกัดว่าจะใช้ได้เฉพาะภายในโรงงานเท่านั้น แต่สามารถใช้ได้ในงานทุกงาน ไม่ว่าจะเป็น “งานผลิต” หรือ “งานบริการ” วันนี้ (21/01/2560) ผมได้มีโอกาสมาเป็นวิทยากรบรรยายในหลักสูตร “Root Cause Analysis” ให้กับบริษัท ราชาอินเตอร์กรุ๊ป จำกัด การเรียนรู้ร่วมกันในวันนี้ผมใช้ทั้งกระบวนการ Training and Group Coaching ในการตั้งคำถามชวนผู้เรียนคิดกลับไปเชื่อมโยงกับงานของเขาเองอยู่เป็นระยะ ๆ ทำให้ได้เห็นศักยภาพของผู้เรียนที่ส่วนใหญ่จะเป็นเจ้าที่ประสานงานจัดคิวรถในการให้บริการรับส่งพนักงานของลูกค้าในโรงงานต่าง ๆ ที่ปัจจุบันนี้มีรถที่ต้องดูแลจัดสรรงานวิ่งมากกว่า 500 คัน งานที่ต้องเกี่ยวข้องกับการประสานงานกับผู้คนหลากหลายทั้ง HR ของแต่ละบริษัท ทั้งคนขับรถแต่ละคัน ทำให้การทำงานมีปัญหาที่เกิดขึ้นมาอยู่ทุกวัน นั้นคือที่มาว่าจะทำอย่างไรจะเข้าไปจัดการที่สาเหตุรากเหง้าของปัญหาให้หมดไป เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำอีก ปัจจัยที่ชวนให้ผู้เรียนคำนึงถึงเวลาเกิดเหตุการณ์ผิดปกติต่าง ๆ ก็คือ […]

มองตามธรรมชาติด้วย "ซาเทียร์"

“ซาเทียร์” เป็นกระบวนการเชิงบวกในการเข้าไปสำรวจภายในของตนเอง ที่แตกต่างจากกระบวนการทางด้านการเยียวยาจิตใจทางด้านอื่นที่พยายามเข้าไปสร้างความบาดเจ็บเพิ่มเติมทางจิตใจอย่างไม่ตั้งใจ “ซาเทียร์” เน้นกระบวนการพัฒนาทางด้านจิตใจให้เกิด Self-Esteem ในตัวเอง ความทุกข์ภายในจิตใจของเราจะคลี่คลายหายไปหากเราเข้าใจในธรรมชาติความเป็นคนอย่างเป็นธรรมชาติ (Fully Human) ยอมรับได้ถ้ามี ความผิดพลาด อารมณ์ความรู้สึกเชิงลบ ความไม่สมบูรณ์แบบ คนทั่วไปจำนวนมากไม่ต้องการเป็นคนธรรมดา เพราะจะรู้สึกตัวเองยังมีคุณค่าไม่พอ จึงพยายามแสวงหาบางสิ่งบางอย่าง เพื่อทำให้ตัวเองโดดเด่น มีชื่อเสียง เป็นที่ยอมรับ จงยอมรับความเป็นคนธรรมดา พัฒนาตนเองในความเป็นตัวเรา 20/01/2560 “นายเรียนรู้” “บุญเลิศ คณาธนสาร” boonlert.alert@gmail.com 086-7771833